หมาตาแดง แมวตาอักเสบ เมื่อไหร่ควรพาไปหาหมอ

อาการตาแดงในสุนัข รวมถึงอาการตาแดงหรือตาแฉะในแมว เป็นเพียงสัญญาณผิดปกติที่เจ้าของสังเกตเห็นได้จากภายนอก ไม่ใช่ชื่อโรค จึงไม่สามารถระบุสาเหตุที่แท้จริงได้จากการมองด้วยตาเปล่า [1] แนะนำให้สังเกตรายละเอียดอื่น ๆ ประกอบกัน ทั้งช่วงเวลาที่เริ่มมีอาการ ข้างที่เป็น ลักษณะขี้ตา อาการเจ็บปวด ตาขุ่น รวมถึงการมองเห็นที่เปลี่ยนไป [1,2]
สรุปก่อนอ่านต่อ
อาการตาแดงร่วมกับอาการเจ็บปวด ปิดตา ตาขุ่น หรือการมองเห็นเปลี่ยนไป ควรรีบพามาพบสัตวแพทย์ทันที เพราะบางสาเหตุอาจรุนแรงจนเสี่ยงต่อการสูญเสียการมองเห็น [3,2] แต่หากมีเพียงขี้ตาโดยที่ตาขาวยังไม่แดงมาก สัตว์เลี้ยงยังร่าเริง ไม่เจ็บตา กระจกตาไม่ขุ่น และไม่มีสัญญาณอันตรายอื่น ๆ ควรติดต่อสัตวแพทย์เพื่อนัดตรวจภายใน 1 วัน (หมายถึงให้รีบติดต่อนัดหมายทันที ไม่ใช่รอสังเกตอาการไปก่อน) [4]
สำหรับลูกแมว ควรรีบปรึกษาสัตวแพทย์โดยเร็วตั้งแต่เริ่มมีอาการ ส่วนสุนัขพันธุ์หน้าสั้นหรือสายพันธุ์ที่มีความเสี่ยงต่อโรคตาแห้งและต้อหิน ควรพามาประเมินทันทีที่เริ่มพบความผิดปกติ [5,6,7,8,9] นอกจากนี้ แมวสูงวัยควรได้รับการตรวจอย่างรวดเร็ว และหากเป็นแมวตั้งท้องหรือกำลังให้นมลูก ต้องปรึกษาสัตวแพทย์ก่อนใช้ยาทุกชนิด [10,11,6]
อาการแบบไหนต้องไปทันที
หากสังเกตเห็นสัญญาณอันตรายต่อไปนี้ ไม่จำเป็นต้องรอให้ทราบชื่อโรคก่อน และไม่ควรใช้กรอบเวลาติดต่อ 1 วันมาเป็นเหตุให้รอดูอาการต่อไป [3,2]
- หรี่ตา ปิดตาแน่น หรือใช้เท้าเขี่ยและถูตาบ่อย ๆ ซึ่งเป็นสัญญาณของอาการเจ็บปวดที่ดวงตา ควรรีบพาไปพบสัตวแพทย์ทันทีแม้จะเกิดขึ้นเพียงข้างเดียวก็ตาม [2]
- กระจกตาขุ่น ออกสีฟ้า ม่านตาขยายกว้าง หรือมีอาการมองไม่เห็นเฉียบพลัน ให้รีบพาไปโรงพยาบาลสัตว์ทันที [3] โดยเฉพาะในแมว หากพบเลือดออกในช่องหน้าม่านตา ม่านตาขยายค้าง หรือเริ่มเดินชนสิ่งของ ต้องรีบพามาตรวจทันทีเช่นกัน [10]
- ตาโปน ลูกตาหลุดออกจากเบ้า หรือเปลือกตาไม่สามารถปิดคลุมลูกตาได้ ห้ามกดหรือพยายามดันลูกตากลับเข้าไปเองโดยเด็ดขาด ให้รีบพาไปพบสัตวแพทย์ทันที [2]
- ดวงตาถูกกัด เล็บข่วน ถูกกระแทก หรือมีสิ่งแปลกปลอมเข้าตา ห้ามเขี่ยหรือดึงสิ่งแปลกปลอมออกเอง ให้รีบพาไปโรงพยาบาลสัตว์ทันที [2]
- สารเคมี แชมพู หรือน้ำยาต่าง ๆ กระเด็นเข้าตา ให้รีบล้างตาด้วยน้ำสะอาดทันทีแล้วพาไปพบสัตวแพทย์โดยเร็ว แม้หลังล้างแล้วจะดูอาการดีขึ้นก็ตาม พร้อมนำขวดหรือฉลากผลิตภัณฑ์ติดตัวไปด้วย 2,12
- ตาแดงร่วมกับอาการหายใจลำบาก ซึมมาก หรือไม่กินอาหาร ควรรีบพาไปโรงพยาบาลสัตว์ทันที เนื่องจากภาพรวมอาการเข้าข่ายภาวะฉุกเฉิน 4,13,14,15]
- ลูกแมวมีเปลือกตาบวมปิด มีหนองซึม หรือมีหนองดันอยู่ใต้เปลือกตา ห้ามแงะหรือฝืนเปิดเปลือกตาเอง ให้รีบพาไปพบสัตวแพทย์ทันที 5,6]
- ตาขาวแดงก่ำมาก หรือสังเกตเห็นลักษณะลูกตาผิดปกติไปจากเดิม ให้รีบพาไปตรวจทันที [2]
ทั้งนี้ สามารถโทรแจ้งโรงพยาบาลสัตว์ล่วงหน้าระหว่างเตรียมตัวเดินทางได้ แต่ไม่ควรรอจนทำให้การพาสัตว์เลี้ยงไปถึงมือหมอล่าช้า
ตาแดงแบบต่าง ๆ
ลักษณะภายนอกที่เจ้าของสังเกตเห็นมีประโยชน์อย่างมากในการเล่าอาการให้สัตวแพทย์ฟัง แต่ยังไม่สามารถนำมาใช้คาดเดาหรือฟันธงโรคด้วยตัวเองได้ [1]
ตาแดงร่วมขี้ตา น้ำตาไหล หรือตาแฉะ
ขี้ตาที่พบอาจมีลักษณะใส เป็นเมือกเหนียว หรือขุ่นข้นคล้ายหนอง แนะนำให้จดบันทึกลักษณะและปริมาณที่เปลี่ยนแปลงไป แต่ไม่ควรใช้สีของขี้ตามาฟันธงชนิดเชื้อโรคหรือเลือกซื้อยาปฏิชีวนะมาหยอดเอง [1]
ตาแดงข้างเดียวหรือสองข้าง
ควรจดบันทึกว่าอาการเริ่มต้นที่ตาข้างไหนและมีการลุกลามไปยังอีกข้างหรือไม่ เพราะจำนวนข้างที่เป็นเพียงอย่างเดียวยังไม่สามารถบอกสาเหตุได้ [1] โดยเฉพาะในแมว อาการตาอักเสบที่เริ่มจากข้างเดียวแล้วลามไปอีกข้างมักเกิดจากการติดเชื้อ ดังนั้น แม้แมวจะตาแดงเพียงข้างเดียวและยังดูร่าเริงดี ก็ยังไม่สามารถตัดสาเหตุจากการติดเชื้อออกไปได้ และควรติดต่อสัตวแพทย์เพื่อประเมินอาการ [16]
ตาบวม หนังตาที่สามโผล่ หรือก้อนแดงที่หัวตา
ในแมวที่มีภาวะเยื่อบุตาอักเสบ อาจสังเกตเห็นหนังตาที่สามเลื่อนขึ้นมาปิดดวงตาบางส่วน ส่วนก้อนเนื้อสีแดงที่โผล่บริเวณหัวตาในสุนัขอาจเกิดจากภาวะต่อมหนังตาที่สามปลิ้น (Cherry eye) ซึ่งต้องได้รับการตรวจยืนยันจากสัตวแพทย์ [17,18] นอกจากนี้ อาการตาบวมไม่ได้แปลว่าเกิดจากการติดเชื้อเสมอไป เพราะการถูกแมลงกัดหรือต่อยก็ทำให้เยื่อบุตาบวมขึ้นอย่างรวดเร็วได้เช่นกัน 1,19] หากพบว่าตาหรือใบหน้าบวมเร็วร่วมกับอาการหายใจลำบาก ซึม เจ็บปวด หรือตาโปน ให้รีบพาไปโรงพยาบาลสัตว์ทันที 4,2]
สาเหตุที่ทำให้สุนัขและแมวตาแดง
อาการตาแดงเกิดได้จากหลายปัจจัย จึงต้องอาศัยการซักประวัติร่วมกับการตรวจตาอย่างละเอียด [1]
- เยื่อบุตาอักเสบและการติดเชื้อ: ในสุนัขอาจมีสาเหตุมาจากภาวะภูมิแพ้หรือการสัมผัสสิ่งระคายเคือง [20] ส่วนในแมว การติดเชื้อเฮอร์ปีส์ไวรัสแมว (FHV-1) และคาลิซิไวรัส มักทำให้เกิดเยื่อบุตาอักเสบร่วมกับอาการจามหรือมีน้ำมูก 21,22]
- ความผิดปกติของผิวตา เปลือกตา และน้ำตา: สุนัขอาจมีภาวะตาแห้ง เปลือกตาม้วนเข้าด้านใน หรือต่อมหนังตาที่สามปลิ้น 8,23,18] ขณะที่แมวพันธุ์หน้าสั้นมักมีปัญหาน้ำตาไหลเอ่อจากโครงสร้างใบหน้า และแมวพันธุ์เปอร์เซียอาจพบปัญหาเปลือกตาม้วนเข้าด้านในได้ 24,17]
- แผลที่กระจกตาและอุบัติเหตุ: ในสุนัขมักเกิดจากการกระทบกระเทือน บาดเจ็บ หรือสัมผัสสารระคายเคือง [25] ส่วนในแมวอาจเกิดได้ทั้งจากอุบัติเหตุและการติดเชื้อเฮอร์ปีส์ไวรัสแมว (FHV-1) หากพบว่าสัตว์เลี้ยงมีอาการหรี่ตาหรือเจ็บตา ควรรีบพาไปพบสัตวแพทย์ทันที 26,6]
- โรคภายในลูกตา: สุนัขอาจเกิดภาวะยูเวียอักเสบ (การอักเสบภายในลูกตา) และโรคต้อหิน 14,9] ซึ่งในแมวก็สามารถพบโรคเหล่านี้ได้เช่นกัน โดยโรคต้อหินในแมวส่วนใหญ่มักเป็นภาวะแทรกซ้อนที่เกิดตามหลังโรคอื่น เช่น ยูเวียอักเสบ 15,27]
- โรคทางระบบหรือปัญหาเกี่ยวกับเบ้าตา: ภาวะความดันโลหิตสูงในแมวสูงวัยสามารถส่งผลกระทบทำให้เกิดความผิดปกติที่ดวงตาได้ [10] ส่วนภาวะลูกตาหลุดออกจากเบ้าทั้งในสุนัขและแมวมักมีสาเหตุสัมพันธ์กับการได้รับบาดเจ็บหรืออุบัติเหตุรุนแรง [28]
หากพบว่าตาแดงร่วมกับอาการเจ็บปวด กระจกตาขุ่น หรือการมองเห็นเปลี่ยนไป ควรรีบพามาตรวจทันที เพราะอาจเกี่ยวข้องกับกลุ่มโรคอันตรายที่ส่งผลกระทบต่อการมองเห็นโดยตรง [3]
สัตว์กลุ่มไหนไม่ควรรอดูเอง
- ลูกแมวและลูกแมวแรกเกิด: ไม่ควรมองว่าอาการตาแฉะเป็นเรื่องปกติ เพราะการติดเชื้อเพียงเล็กน้อยสามารถลุกลามและรุนแรงขึ้นได้อย่างรวดเร็ว จึงควรพาไปพบสัตวแพทย์โดยเร็วที่สุด [5,21] หากพบว่าเปลือกตาบวมปิดหรือมีหนองไหล ให้รีบพาไปทันทีและห้ามแงะเปลือกตาเองโดยเด็ดขาด 5,6]
- สุนัขพันธุ์หน้าสั้นหรือสายพันธุ์กลุ่มเสี่ยง: สุนัขอย่างชิสุและปั๊กมีความเสี่ยงสูงต่อการเกิดแผลที่กระจกตา จึงควรปรึกษาสัตวแพทย์ตั้งแต่เริ่มพบความผิดปกติ [7] ส่วนค็อกเกอร์สแปเนียลเป็นตัวอย่างของสายพันธุ์ที่เสี่ยงต่อภาวะตาแห้งและโรคต้อหิน จึงไม่ควรรอดูอาการเอง โดยเฉพาะหากมีอาการเจ็บตาหรือตาขุ่นให้รีบพาไปทันที 8,9]
- แมวสูงวัย: มีความเสี่ยงต่อภาวะความดันโลหิตสูงหรือต้อหินทุติยภูมิ ควรปรึกษาสัตวแพทย์ตั้งแต่เริ่มสังเกตเห็นความผิดปกติ 10,27] และหากพบว่าม่านตาขยายกว้าง เดินชนสิ่งของ หรือมีเลือดออกในตา ให้รีบพาไปโรงพยาบาลสัตว์ทันที [10]
- แมวที่ได้รับวัคซีนไม่ครบถ้วน เลี้ยงรวมกันหลายตัว หรือรับมาจากสถานพักพิง: ควรแจ้งประวัติการทำวัคซีนและการคลุกคลีกับแมวตัวอื่นให้สัตวแพทย์ทราบ ทั้งนี้ วัคซีนจะช่วยลดความรุนแรงของโรคได้แต่ไม่สามารถป้องกันการติดเชื้อได้ทั้งหมด [21]
- แมวตั้งท้องหรือกำลังให้นมลูก: ความเครียดอาจกระตุ้นให้เชื้อเฮอร์ปีส์ไวรัสแมว (FHV-1) กลับมาแสดงอาการได้ จึงควรปรึกษาสัตวแพทย์ก่อนใช้ยาทุกชนิด และแจ้งให้ทราบด้วยว่ามีลูกแมวอยู่ด้วย [6]

ระหว่างรอพบสัตวแพทย์ ทำอะไรได้บ้าง
คำแนะนำต่อไปนี้ใช้สำหรับการดูแลเบื้องต้นเฉพาะกรณีที่สัตว์เลี้ยงยังไม่มีสัญญาณอันตรายและกำลังรอเวลานัดตรวจเท่านั้น หากพบสัญญาณอันตรายให้รีบพาไปโรงพยาบาลสัตว์ทันที และการดูแลเบื้องต้นที่บ้านไม่ควรเป็นเหตุให้เลื่อนนัดตรวจออกไป [4,2]
- ใช้ผ้าสะอาดชุบน้ำสะอาดหมาด ๆ เช็ดคราบขี้ตาบริเวณรอบดวงตาอย่างเบามือ โดยหลีกเลี่ยงการถูแรง ๆ [29]
- สวมปลอกคอกันเลีย (Elizabethan collar) ตามคำแนะนำของสัตวแพทย์ เพื่อป้องกันไม่ให้สุนัขและแมวใช้เท้าเกาหรือถูใบหน้าและดวงตา พร้อมคอยดูแลอย่างใกล้ชิดขณะสวมใส่ 30,31]
- หากสงสัยว่าแมวป่วยด้วยโรคหวัดแมว ควรแยกออกจากแมวตัวอื่นในบ้าน และหมั่นล้างมือให้สะอาดทุกครั้งหลังสัมผัส [21]
ไม่ควรนำยาหยอดตาของคนมาใช้หรือซื้อยามาหยอดเอง [11] เพราะยาที่เคยใช้ได้ผลในอดีตอาจไม่เหมาะกับสาเหตุของอาการในครั้งนี้ 20,17] นอกจากนี้ ควรเก็บยาลดอาการตาแดงของคนให้พ้นจากสัตว์เลี้ยง เนื่องจากตัวยาบางชนิดเป็นพิษรุนแรงหากสัตว์เผลอกลืนกินเข้าไป [32]
ห้ามนำยาเก่าที่เปิดทิ้งไว้หรือยาที่มีส่วนผสมของสเตียรอยด์มาใช้เองโดยเด็ดขาด เพราะจำเป็นต้องตรวจยืนยันก่อนว่าไม่มีแผลที่กระจกตา [33] รวมถึงห้ามนำยาชาหยอดตามาใช้ดูแลอาการเองที่บ้าน 25,26]
ห้ามแงะหรือฝืนเปิดเปลือกตาลูกแมวที่ปิดติดกันหรือบวมปิดเอง ควรปล่อยให้เป็นหน้าที่ของสัตวแพทย์ในการจัดการอย่างถูกวิธี 5,6] และห้ามนำน้ำชา สมุนไพร ขี้เถ้า หรือสิ่งแปลกปลอมอื่น ๆ มาหยอดหรือใส่ลงในดวงตาเพื่อรักษาเอง [2]
น้ำเกลือปราศจากเชื้อสำหรับล้างตาใช้เพื่อชะล้างสิ่งสกปรกเบื้องต้นเท่านั้น ไม่ใช่ยารักษาสาเหตุของอาการตาแดงและไม่สามารถใช้ทดแทนการตรวจวินิจฉัยได้ [34] ที่สำคัญคือห้ามใช้น้ำยาล้างคอนแทคเลนส์แทนโดยเด็ดขาด [29]
หากมีข้อจำกัดเรื่องการเดินทางหรือสัตว์เลี้ยงไม่ยอมให้จับบังคับ แนะนำให้ติดต่อแจ้งทีมสัตวแพทย์เพื่อร่วมกันวางแผนรับมือที่เหมาะสม ไม่จำเป็นต้องพยายามจัดการทุกอย่างเองก่อนพามาโรงพยาบาล
สัตวแพทย์จะตรวจและรักษาอย่างไร
การซักประวัติร่วมกับการตรวจตาอย่างละเอียดจะช่วยแยกแยะสาเหตุของโรคได้ โดยสัตวแพทย์จะเลือกวิธีตรวจวินิจฉัยเพิ่มเติมตามความเหมาะสมของสิ่งที่ตรวจพบในแต่ละราย [1] เช่น ในสุนัขอาจมีการย้อมสีกระจกตาเพื่อตรวจหาแผลที่กระจกตาตามข้อบ่งชี้ [25] หรือหากสงสัยภาวะต้อหินและยูเวียอักเสบ ก็อาจตรวจวัดความดันลูกตาร่วมด้วย ซึ่งไม่ได้จำเป็นต้องตรวจเหมือนกันทุกตัว [3]
ในบางกรณี สัตวแพทย์อาจตรวจทางเซลล์วิทยา (Cytology) เพื่อประเมินเซลล์อักเสบหรือเชื้อโรคเบื้องต้นตามข้อบ่งชี้ แต่วิธีนี้ยังไม่สามารถใช้ยืนยันเชื้อเฮอร์ปีส์ไวรัสแมว (FHV-1) ได้อย่างแม่นยำ [1,6] จึงอาจพิจารณาตรวจด้วยวิธี PCR หรือส่งเพาะเชื้อเพิ่มเติมตามความเหมาะสม 13,35]
หากสงสัยภาวะยูเวียอักเสบหรือโรคทางระบบอื่น ๆ สัตวแพทย์อาจแนะนำให้ตรวจเลือด ตรวจปัสสาวะ เอกซเรย์ หรืออัลตราซาวด์ตามข้อบ่งชี้ [33,1] รวมถึงอาจตรวจโครงสร้างดวงตาอย่างละเอียด [3] หรือส่งตรวจวินิจฉัยเพิ่มเติมตามความจำเป็นในแต่ละราย [36]
สำหรับแนวทางการรักษาจะเลือกให้ตรงตามสาเหตุ เช่น การใช้ยาปฏิชีวนะเมื่อมีการติดเชื้อแบคทีเรีย 20,17] การใช้ยาต้านไวรัสในแมวบางรายที่ติดเชื้อ FHV-1 หรือการใช้ยากระตุ้นการสร้างน้ำตาสำหรับภาวะตาแห้งในสุนัข 21,8] ส่วนยาลดการอักเสบ ยาลดความดันลูกตา หรือการผ่าตัด จะพิจารณาใช้ตามชนิดโรคและผลตรวจ โดยสัตวแพทย์จะอธิบายทางเลือกต่าง ๆ ให้เจ้าของเข้าใจก่อนตัดสินใจรักษาร่วมกัน 3,23,18]
สิ่งสำคัญคือควรพาสัตว์เลี้ยงกลับมาตรวจติดตามอาการตามนัด และไม่ควรหยุดยาเองแม้จะดูอาการดีขึ้นแล้วก็ตาม หากพบว่าสัตว์เลี้ยงมีอาการเจ็บตามากขึ้นหลังใช้ยา ให้รีบติดต่อสัตวแพทย์ทันทีเพื่อขอคำแนะนำก่อนใช้ยาต่อ 25,26,17] ทั้งนี้ ผลการรักษาขึ้นอยู่กับสาเหตุของโรคและความรวดเร็วในการพามาพบแพทย์ จึงไม่สามารถรับประกันได้ว่าจะกลับมามองเห็นได้เป็นปกติในสัตว์ทุกตัว 3,28]
ข้อมูลที่ควรเตรียมก่อนมา
เพื่อให้การตรวจวินิจฉัยเป็นไปอย่างรวดเร็วและแม่นยำ แนะนำให้เตรียมข้อมูลเบื้องต้นมาแจ้งสัตวแพทย์ ได้แก่ ช่วงเวลาที่เริ่มมีอาการ ข้างที่เป็น ลักษณะขี้ตา อาการเจ็บปวดและการมองเห็น รวมถึงประวัติอุบัติเหตุอย่างการถูกกัด ถูกข่วน การอาบน้ำตัดขน หรือการสัมผัสสารเคมี พร้อมนำขวดหรือฉลากผลิตภัณฑ์ติดตัวมาด้วย [1,2,12] นอกจากนี้ ควรแจ้งอาการผิดปกติอื่น ๆ ทั่วร่างกาย ประวัติวัคซีน สัตว์เลี้ยงตัวอื่นในบ้าน และยาที่เคยใช้แล้ว อย่างไรก็ตาม หากเป็นกรณีฉุกเฉิน สามารถพามาโรงพยาบาลสัตว์ได้ทันทีโดยไม่ต้องเสียเวลารวบรวมข้อมูล 17,21,2]
คำถามที่พบบ่อย
ตาแดงหายเองได้ไหม รอดูก่อนได้ไหม
ไม่ควรวางแผนรอดูอาการเองหลายวันโดยยังไม่ได้รับการประเมินจากสัตวแพทย์ [20,17] หากมีเพียงขี้ตาโดยที่ตาขาวไม่แดงมาก สัตว์เลี้ยงยังร่าเริง ไม่เจ็บตา กระจกตาไม่ขุ่น และไม่มีสัญญาณอันตรายอื่น ๆ ควรรีบติดต่อสัตวแพทย์เพื่อนัดตรวจภายใน 1 วันทันที ไม่ใช่รอสังเกตอาการไปก่อน [4] แต่หากมีอาการเจ็บตา ตาขุ่น ปิดตา หรือการมองเห็นเปลี่ยนไป ให้รีบพาไปโรงพยาบาลสัตว์ทันที 2,3]
ใช้ยาหยอดตาคนหรือยาตาที่เหลือได้ไหม
ไม่ควรนำมาใช้เองก่อนปรึกษาสัตวแพทย์ แม้ยาขวดนั้นจะเคยใช้แล้วดูอาการดีขึ้นก็ตาม [11,20,17] เพราะยาเก่าอาจมีส่วนผสมของสเตียรอยด์ซึ่งเป็นอันตรายหากมีแผลที่กระจกตา และห้ามนำยาชาหยอดตามาใช้ดูแลเองที่บ้าน 25,26] อีกทั้งยาลดอาการตาแดงของคนบางชนิดยังเป็นพิษหากสัตว์เลียหรือกลืนเข้าไป ส่วนในแมวที่ตั้งท้องหรือให้นมลูก ต้องแจ้งสัตวแพทย์เพื่อเลือกใช้ยาที่ปลอดภัยที่สุด 32,11,6]
ตาแดงกี่วันหาย
ระยะเวลาการหายขึ้นอยู่กับสาเหตุของโรค จึงไม่สามารถใช้เกณฑ์จำนวนวันเดียวกับอาการตาแดงทุกแบบได้ เช่น แผลตื้นที่กระจกตาในสุนัขและแมวมักใช้เวลาฟื้นตัวประมาณ 3 ถึง 5 วัน ซึ่งตัวเลขนี้ไม่ใช่ระยะเวลาสำหรับรอดูอาการเองหรือกำหนดระยะเวลาใช้ยา และจำเป็นต้องพามาตรวจติดตามผลตามนัด 25,26] ขณะที่ภาวะตาแห้งในสุนัขอาจต้องดูแลต่อเนื่องในระยะยาว ส่วนการติดเชื้อเฮอร์ปีส์ไวรัสในแมวก็มีโอกาสกลับมาเป็นซ้ำได้อีก 8,21]
หวัดแมวที่ตาติดแมวตัวอื่นหรือคนไหม
เชื้อโรคที่เป็นสาเหตุของหวัดแมวสามารถติดต่อระหว่างแมวด้วยกันได้ ส่วนความเสี่ยงในการติดต่อสู่คนจะขึ้นอยู่กับชนิดของเชื้อ [13] โดยเชื้อเฮอร์ปีส์ไวรัสแมว (FHV-1) และคาลิซิไวรัสมีความจำเพาะต่อแมวและยังไม่พบความเสี่ยงในการติดสู่คน แต่สำหรับเชื้อแบคทีเรีย Chlamydia felis มีรายงานว่าสามารถทำให้เกิดเยื่อบุตาอักเสบในคนได้ในโอกาสที่พบได้น้อย 13,37] ดังนั้น ควรแยกแมวที่ป่วยออกจากตัวอื่น และหมั่นล้างมือให้สะอาดทั้งก่อนและหลังสัมผัสสัตว์เลี้ยง 21,37]
ตาขุ่นจะตาบอดไหม ต้องผ่าตัดเอาตาออกไหม
อาการตาขุ่นไม่ได้หมายความว่าจะต้องผ่าตัดนำลูกตาออกเสมอไป แต่เป็นสัญญาณสำคัญที่ต้องรีบพาไปตรวจทันที [3] เพราะอาจเกี่ยวข้องกับภาวะแผลที่กระจกตา ยูเวียอักเสบ หรือโรคต้อหิน ซึ่งบางกรณีมีความเสี่ยงทำให้ตาบอดถาวรหรือจำเป็นต้องผ่าตัดรักษา 3,14,5,27] การพาไปพบสัตวแพทย์อย่างรวดเร็วจะช่วยเพิ่มโอกาสรักษาได้ในหลายกรณีแม้จะไม่สามารถรับประกันผลได้ทั้งหมด โดยหมอจะอธิบายทางเลือกในการรักษาที่เหมาะสมตามผลตรวจอย่างละเอียด 3,38]
หมายเหตุ: บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อใช้ประกอบการสังเกตอาการเบื้องต้นเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนการตรวจและวินิจฉัยโดยสัตวแพทย์ได้
แหล่งอ้างอิง
ตัวเลขในวงเล็บเหลี่ยมเชื่อมโยงกับแหล่งข้อมูลวิชาการด้านล่าง (ตรวจสอบข้อมูลล่าสุดวันที่ 16 พฤศจิกายน 2026) ทั้งนี้ หากแนวทางการคัดกรองทั่วไปกับตำราโรคตาระบุระดับความเร่งด่วนแตกต่างกัน บทความนี้จะเลือกใช้แนวทางที่ระมัดระวังกว่าและตัดข้อมูลส่วนที่ไม่มีหลักฐานทางวิชาการรองรับออก
- Merck Veterinary Manual (Hamor RE). The Conjunctiva in Animals. ทบทวนเต็ม ก.พ. 2023; ปรับปรุง ก.ค. 2026. เปิดแหล่งอ้างอิง
- Veterinary Partner (VIN); Gfeller R, Thomas M, Mayo I, VIN Emergency Medicine Consultants. Eye Injuries: First Aid. ปรับปรุง 10 ก.ค. 2018. เปิดแหล่งอ้างอิง
- Merck Veterinary Manual. Acute Glaucoma in Small Animals. ปรับปรุง ก.ค. 2024. เปิดแหล่งอ้างอิง
- Merck Veterinary Manual. When to See a Veterinarian (ตาราง). ไม่ระบุปี. เปิดแหล่งอ้างอิง
- National Kitten Coalition. Common Eye Problems in Kittens. 1 พ.ค. 2023. เปิดแหล่งอ้างอิง
- Hartley C. Journal of Feline Medicine and Surgery 12(1):24 ถึง 35 (PMC). Aetiology of Corneal Ulcers: Assume FHV-1 Unless Proven Otherwise. 2010. เปิดแหล่งอ้างอิง
- Packer RMA, Hendricks A, Burn CC. PLOS ONE 10(5): e0123827. Impact of Facial Conformation on Canine Health: Corneal Ulceration. 2015. เปิดแหล่งอ้างอิง
- VCA Animal Hospitals (เนื้อหา LifeLearn Animal Health). Keratoconjunctivitis Sicca (KCS) or Dry Eye in Dogs. ปรับปรุง 18 ม.ค. 2023. เปิดแหล่งอ้างอิง
- VCA Animal Hospitals (เนื้อหา LifeLearn Animal Health). Glaucoma in Dogs. ปรับปรุง 19 เม.ย. 2023. เปิดแหล่งอ้างอิง
- VCA Animal Hospitals (เนื้อหา LifeLearn Animal Health). Systemic Hypertension (High Blood Pressure) in Cats. ปรับปรุง 3 มี.ค. 2025. เปิดแหล่งอ้างอิง
- Merck Veterinary Manual. Poisoning from Human Over-the-Counter Drugs (ฉบับเจ้าของ). ปรับปรุง พ.ค. 2026. เปิดแหล่งอ้างอิง
- Merck Veterinary Manual. Toxicoses From Household Cleaners and Personal Care Products in Animals. ไม่ระบุปีในส่วนที่อ่าน. เปิดแหล่งอ้างอิง
- Merck Veterinary Manual. Feline Respiratory Disease Complex. ปรับปรุง พ.ย. 2024. เปิดแหล่งอ้างอิง
- VCA Animal Hospitals (เนื้อหา LifeLearn Animal Health). Uveitis in Dogs. ปรับปรุง 6 ก.พ. 2023. เปิดแหล่งอ้างอิง
- VCA Animal Hospitals (เนื้อหา LifeLearn Animal Health). Uveitis in Cats. ปรับปรุง 6 ก.พ. 2023. เปิดแหล่งอ้างอิง
- Merck Veterinary Manual. Disorders of the Conjunctiva in Cats (ฉบับเจ้าของ). ปรับปรุง ก.ย. 2024. เปิดแหล่งอ้างอิง
- VCA Animal Hospitals (เนื้อหา LifeLearn Animal Health). Conjunctivitis in Cats. ปรับปรุง 10 พ.ค. 2023. เปิดแหล่งอ้างอิง
- VCA Animal Hospitals (เนื้อหา LifeLearn Animal Health). Cherry Eye in Dogs. ปรับปรุง 10 ก.ค. 2026. เปิดแหล่งอ้างอิง
- Today's Veterinary Practice; Ledbetter EC. Diagnosing, Treating, and Managing Causes of Conjunctivitis in Dogs and Cats. พ.ค./มิ.ย. 2021. เปิดแหล่งอ้างอิง
- VCA Animal Hospitals (เนื้อหา LifeLearn Animal Health). Conjunctivitis in Dogs. ปรับปรุง 10 พ.ค. 2023. เปิดแหล่งอ้างอิง
- VCA Animal Hospitals (เนื้อหา LifeLearn Animal Health). Herpesvirus Infection in Cats (Feline Viral Rhinotracheitis). ปรับปรุง 31 ต.ค. 2025. เปิดแหล่งอ้างอิง
- VCA Animal Hospitals (เนื้อหา LifeLearn Animal Health). Feline Calicivirus Infection. ปรับปรุง 5 ธ.ค. 2022. เปิดแหล่งอ้างอิง
- VCA Animal Hospitals (เนื้อหา LifeLearn Animal Health). Eyelid Entropion in Dogs. ปรับปรุง 27 ก.ย. 2023. เปิดแหล่งอ้างอิง
- VCA Animal Hospitals (เนื้อหา LifeLearn Animal Health). Eye Discharge (Epiphora) in Cats. ปรับปรุง 30 ส.ค. 2023. เปิดแหล่งอ้างอิง
- VCA Animal Hospitals (เนื้อหา LifeLearn Animal Health). Corneal Ulcers in Dogs. ปรับปรุง 25 ก.ค. 2025. เปิดแหล่งอ้างอิง
- VCA Animal Hospitals (เนื้อหา LifeLearn Animal Health). Corneal Ulcers in Cats. ปรับปรุง 25 ก.ค. 2025. เปิดแหล่งอ้างอิง
- VCA Animal Hospitals (เนื้อหา LifeLearn Animal Health). Glaucoma in Cats. ปรับปรุง 19 เม.ย. 2023. เปิดแหล่งอ้างอิง
- Merck Veterinary Manual. Proptosis in Small Animals. ปรับปรุง ก.ค. 2024. เปิดแหล่งอ้างอิง
- American College of Veterinary Ophthalmologists (ACVO), หน้าสำหรับเจ้าของ. How to Clean Your Pet's Eyes. 28 ต.ค. 2020. เปิดแหล่งอ้างอิง
- VCA Animal Hospitals (เนื้อหา LifeLearn Animal Health). Elizabethan Collars in Dogs. ปรับปรุง 20 ก.ย. 2023. เปิดแหล่งอ้างอิง
- VCA Animal Hospitals (เนื้อหา LifeLearn Animal Health). Elizabethan Collars in Cats. ปรับปรุง 20 ก.ย. 2023. เปิดแหล่งอ้างอิง
- Pet Poison Helpline. Imidazoline Are Toxic To Pets. ไม่ระบุปี. เปิดแหล่งอ้างอิง
- Merck Veterinary Manual. The Anterior Uvea in Animals. ปรับปรุง ก.ย. 2026. เปิดแหล่งอ้างอิง
- VCA Animal Hospitals (เนื้อหา LifeLearn Animal Health). Sterile Eye Wash. ไม่ระบุปี. เปิดแหล่งอ้างอิง
- Merck Veterinary Manual. The Cornea in Animals. ทบทวน ก.พ. 2023; ปรับปรุง ก.ค. 2026. เปิดแหล่งอ้างอิง
- Merck Veterinary Manual. The Orbit in Animals. ปรับปรุง ก.ค. 2026. เปิดแหล่งอ้างอิง
- Merck Veterinary Manual. Chlamydial Conjunctivitis in Animals. ปรับปรุง พ.ย. 2025. เปิดแหล่งอ้างอิง
- Cornell Feline Health Center, Cornell University College of Veterinary Medicine. Sudden Blindness. ไม่ระบุปี. เปิดแหล่งอ้างอิง


